■ نقش آموزشی و نظارتی والدین در دعوت به نماز
نقش آموزشی
امام علی علیه السلام علموا صبیانکم الصلاه
پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم: ویل لاطفال آخرالزمان من آبائهم
وای بر فرزندان آخرالزمان از (دست)پدرانشان..
- پدر و مادرها اول بایداطلاعات دینی را افزایش دهیم
- باید مهارت کافی برای اجراداشت علم با روش آموزشی مفیدباشد.
برای بچه ها باید وقت گذاشت تربیت مشکل است باید وقت گذاشت و استمرار داشت صبر و حوصله میخواهد توجه و دلسوزی میخواهد. باید شبهه های بچه ها را با حوصله و دقت جواب داد جواب آن عالم در مورد جوانانی که نماز را می خواستند فارسی بخوانند.
ما باید حس کنجکاوی را در بچه ها رشد دهیم جواب سوال ها را به یکدیگر حواله ندهیم. مانع از تقلید کور کورانه بچه ها شویم .به فرزندان به خصوص در دوران نوجوانی اجازه انتقاد دهیم.
نقش نظارتی و مراقبتی
نظارت آشکار و نا محسوس
بخشی از و وظایف والدین نظارت بر فرزندان می باشد در یک دوره سنی مراقبت ها بیشتر زیستی است پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم : الولد ریحانه.. فرزند را به گل تشبیه کرده یعنی نیاز به مراقبت در مقابل سرما و گرما دارد.
ولی به مرور با رشد کودک در زمینه های شناختی و فکری روحی و عاطفی نحوه نظارت و مراقبت بر آنها نیز تغییر میکند. در دوران کودکی یعنی از تولد تا سیزده چهارده سالگی نظارت آشکار و بی پرده است ولی در دوران نوجوانی و جوانی با توجه به رشد شخصیتی و بلوغ جسمی آنها و ویژگی این دوران نظارت باید نا محسوس باشد. در خصوص این مساله روایات ما تقسیم بندی هایی را انجام دادند.(سید و عبد و وزیر)
- قَالَ امام صادق عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْوَلَدُ سَيِّدٌ سَبْعَ سِنِينَ، وَ عَبْدٌ سَبْعَ سِنِينَ، وَ وَزِيرٌ سَبْعَ سِنِينَ.
بنابر این نظارت و مراقبت بر هر یک از این رده سنی متفاوت است. حتی در سنین مختلف هر رده تفاوت هایی وجود دارد بعضی از سنین کنجکاو تر و در بعضی سنین استقلال طلب می شوند که ما فکر میکنی لجباز شده اند البته همه این ها نیاز به توضیح و تبیین دارد که اگر فرصت شود همه این ها را بیان میکنیم. بنا بر این باید حتما حتما این ویژگی ها را بدانیم تا بتوانیم فرزندان را درست تربیت کنیم.
اگر این ویژگی ها را ندانیم تیز بین نباشیم شیوه نظارت را ندانیم دچار اشتباه شده و فرزند نازنین خود را به دست خود نابود میکنیم. به طور خلاصه به چند اصل در مورد نظارت و مراقبت اشاره میکنیم:
اصل تغافل
اصل تغافل از اصول مهم و پذیرفته شده در تربیت است در بسیاری از موارد هنگامی که متوجه خطایی شدید لازم نیست که آن را بگیم بلکه باید وانمود شود که نمی دانیم: چند فایده دارد اقتدار پدر و مادر حفظ میشود
وعظموا اقدارکم بالتغافل
بچه عصبانی شده اسباب بازی ها را شکست مادر میخواست اصل تغافل را رعایت کند به بچه گفت می دو نم شیطون هُلت داد خوردی بهش و شکست، بچه به مادر گفت ولی سر عروسک را خودم کندم. تغافل البته نه به این معنا که دیگه برای جلو گیری از خطا کاری نکنیم این اصل در چند مورد قابل استفاده است:
موارد تغافل
- در جایی که سهوا اشتباهی انجام داد .(ظرفی از دستش افتاد و شکست دو روز هم خونه شو هر نیستی آبرومون را می بریید)
- در جای که از خطای خودش پشیمان شده است.(یک بار نمازش قضا شده میگه"کافر نا مسلمان "یک زنگ سر کلاس نرفته یک بار یه حرف بد از دهانش در آمد)
- قصد تکرار ندارد. یک بار یادش رفت سلام کنه (سلام را خوردی)یک بار تشکر نکرد(سگ هم یه دم تکان میدهد)
- در امور جزئی اشتباهی کرده است خود و اقتدار تون را به راحتی خرج نکنیم.
اصل دوم
ریشه اشتباه را پیدا کنیم و درست کنیم تا حالا بچه نماز میخواند درس خوان بود نمره اش خوب سلام می کرد تشکر میکرد ببینیم با کی دوست شده به چه مشغول شده است.
اصل سوم تذکر
یعنی بر فرض اگر نماز را ترک کرد به او آثار و عواقب آن را بیان کنیم اگر بی احترامی به والدین اگر مدرسه را ترک کند...
چند تا نکته در تذکر دادن:
- مطمئن از نادرستی عمل باشیم ممکن است تاخیر در نماز یا عجله در نماز به دلیل درستی باشد
- تذکر غیر علنی باشد تا باعث عزت نفس و کرامتش باشد و مقاومت نکند
- گاهی تذکر باید با عمل باشد نه با گفتار چهره درهم کشیدن جواب سلام را با سنگینی دادن
استفاده از واسطه : دوست معلم عمو دایی حاج آقا
اصل سوم: امر و نهی مستقیم
- وأمر اهلک بالصلاه
- کان یأمراهله بالصلاه
- مروا صبیانکم بالصلاه اذا بلغوا سبع سنین
اصل چهارم :تنبیه و تشویق
تذکرمهم باید بدانیم که نباید در این امور کم کاری {بدانیم با چه چیز و کسانی در ارتباط است پدر و مادر نمیدانند فرزندان آنها کلاس چند است}
یا نظارت شدید باشد حتی برای کودکان بلکه باید زمینه ها را درست و محیط را امن کنیم. نظارت باید در تمام عرصه ها باشد در منزل مسجد مدرسه دانشگاه و..