راه های جذب کودکان و نوجوانان به نماز 1

■ راه های جذب کودکان و نوجوانان به نماز 1

راه های جذب کودکان و نوجوانان به نماز 1

منظور از دانش تربیتی چیست؟

منظور از «دانش» تربیتى، آگاهى داشتن از روشهاى متعدد و گوناگون روان‌شناسى در امر تربیت به ویژه آموزش نماز است و مقصود از «منش» تربیتى، توانایى به کارگیرى این روش‌ها در قالب‌هاى نو، جذاب، ساده و هماهنگ با دنیاى کودکان و نوجوانان است. البته بدین ترتیب، والدین باید از آنها آگاهى کافى داشته باشند تا متناسب با سنین فرزندان خود بتوانند بهره بگیرند. برخى از این روش‌ها و چگونگى به کارگیرى آنها عبارتند از:

1)  ایجاد انگیزه در فرزندان:

ایجاد انگیزه، در مراحل ابتدایى نمازگزارى فرزندان بسیار کارساز است. تشویق، تأیید، پاداش و هدیه دادن، از ابزارهاى این روش است که والدین مى‏توانند در تربیت ‌دینى و جذب فرزندانشان به نماز از آن بهره بگیرند.

در مراحل اولیه نمازگزارى، وقتى کودک روى زمین دراز مى‏کشد و صورت خود را به سجاده و مُهر مى‏مالد، به جاى آنکه پاى او را گرفته، حالتش را به صورت سجده بزرگسالان درآوریم، بهتر است همان رفتار کودکانه‏اش را تشویق و تأیید کنیم. تشویق سبب مى‏شود که این رفتار مطلوب بارها و بارها تکرار شود و به موازات رشد ذهنى و حرکتى کودک زمینه یادگیرى (سجده کردن) هم فراهم مى‏شود. اگر کودک جمله‏اى و حتى کلمه‏اى از نماز را به زبان آورد، باید او را جدا تشویق کرد. هنگامى که کودک کلمه «اللّه اکبر» یا «لا اله الا اللّه»را به زبان جارى کند، مستحق پاداش پدر و مادر است.

در مرحله‏هاى بعدى همراه با رشد جسمى و ذهنى فرزند، مى‏توان با خرید وسایل ویژه نماز همانند: مهر، سجاده، تسبیح، گرفتن جشن تکلیف با شرکت گروه همسالان و بردن ایشان به پارک، سینما، مکان‏هاى مقدس، فرزند خود را به نماز علاقه‏مند سازید.

 

2) الگوی فرزندانمان باشیم:

وقتی بچه‌ها نظاره‌گر نماز و راز و نیاز پدر، مادر و مربیان یا معلمان محبوب خود باشند، راهِ یافتن پاسخ مطلوب به نیاز فطری خود را پیدا می‌کنند به شرطی که عشق و عطش پدر، مادر و مربیان خود را در روح و جسم‏شان در هنگام نماز ببینند. اگر برای فرزندمان الگویی که علاوه بر جذابیت رفتار و گفتاری، قابل اعتماد نیز باشیم، آنان بیشتر به رفتار مذهبی به‌ ویژه نماز گرایش پیدا می‏کنند.

3) همنشینی با دوستان نماز خوان:

نقش دوستان در شکل‌دهی شخصیت انسان‌ها به ویژه درسنین نوجوانی و جوانی را نباید نادیده گرفت دوستان شایسته و خوب در سوق دادن انسان به سوی سعادت و کمال موثرند. بنابراین سعی کنیم تا فرزندمان با دوستانی رفاقت کند که آنان به نمازگرایش مثبت دارند.

 

4) ایجاد احساس مثبت و خوشایند نسبت به نماز:

بهتر است مادران، پدران و مربیان در ارتباط با نماز، احساس خوشایند خود را با گفتن خاطرات و تجربیات جذاب و لذتبخش با بچه‏ها در میان بگذارند. بدین منظور، حتى بیان خاطره‏هایى درباره نماز اهل بیت(ع)، عالمان دینى و بزرگان مذهبى، در جذب کودکان و نوجوانان به نماز بسیار تأثیرگذار است.

  5) روش عبادت جمعى و تأثیرآن در نمازخوانى:

براى آنکه پدر و مادر از نقش الگویى و آموزشى خود به خوبى برآیند، بهتر است به همراه فرزندان و دیگر اعضاى خانواده فریضه نماز را به صورت دسته جمعى به جا آورند. بدین‏ترتیب، هم امکان سهل‏انگارى در نماز به کمترین اندازه مى‏رسد و هم فریضه دینى به شکل گروهى و منظم انجام مى‏گیرد. اگر عبادت در خانه به شکل دسته جمعى به جاى آورده شود، افزون بر آنکه شوق به نماز در دل‏ها کاشته مى‏شود، سبب افزایش ارتباط عاطفى و روحیه همدلى و همبستگى میان اعضاى خانواده مى‏شود.

 

 

6) روش تنوع:

گوناگونى در برنامه‏هاى نماز، در ادامه‌دار شدن نمازگزارى کودکان و نوجوانان بسیار مؤثر است، بدین معنا که نماز جنبه‏هاى مختلفى دارد و تنها به بعد فردى محدود نمى‏شود. فرزندان در خانواده تنها با بعد فردى نماز آشنا مى‏شوند، ولى براى آشنایى با جنبه‏هاى فرهنگى، اجتماعى و سیاسى نماز شرکت دادن آنان به همراه افراد خانواده در نماز جماعت، مسجد و نمازجمعه ضرورى است. شرکت دسته جمعى افراد خانواده در جمع نمازگزاران، ضمن اینکه نوعى نشاط و طراوت را در نماز به همراه دارد و آن را از یک نواختى و کسالت‏بار بودن خارج مى‏کند، سبب نهادینه و استحکام جایگاه نماز میان اعضاى خانواده مى‏شود و میل و رغبت به نماز را بالا مى‏برد.

 

7)طولانی نکردن نمازهای جماعت یا مراسم مذهبی:

شرایطی را بوجود نیاوریم که نوجوانان و حتی کودکان در نمازهای جماعت یا مراسم‏های دینی و فعالیت‏های مذهبی احساس خستگی کرده و زده شوند. باید سعی کنیم مدت دعاها و برنامه را کاهش دهیم همچنین در نمازهای جماعت امام جماعت بهتر است زمان نماز را طولانی نکند.

 8) روش پرهیز از رفتارهاى ناخوشایند:

والدین براى واداشتن فرزندان به نماز، اجازه هرگونه رفتارناخوشایند را ندارند، تا سبب رنجش خاطر فرزندان شوند یا در ذهن آنها خاطره تلخى از آموزه‏هاى دین همچون نماز پدید بیاورند. کارهایى که لازم است از آنها پرهیز شود، عبارتند از:

ـ اعمال قدرت و مجبور کردن کودک و نوجوان به نماز.

ـ گرفتن وقت تفریح کودک و نوجوان.

ـ مقایسه فرزندان خود با کودکان نمازخوان دیگران.

ـ دعوت کودک به نماز در زمانى که به تازگى تنبیه شده است.

ـ خسته کردن کودک یا نوجوان با برنامه‏هاى اضافى و تعقیبات نماز

 بى‏شک، اگر والدین در واداشتن فرزندان خود به نماز این پیشنهادها را رعایت نکنند، اثر بدى بر روحیه نمازگزارى کودک و نوجوان بر جاى مى‏گذارد تا آن جا که ممکن است آنان را براى همیشه از نماز بیزار کند.

9)آگاه ساختن از آثار و اسرار نماز:

چه خوب است اهمیت نماز و تاثیرات آن را به فرزندمان بیاموزیم که نماز مایه‌ی آرامش روح، پاک شدن از آلودگی‌ها، درمان دردهای درونی و باعث سبکی و آرامش قلبی است. نماز لحظه‌ای است که فرزندمان همچون بندگان با محبوب و معبود خود گفت و گو می‌کند. نماز همه‌ی دین است و صدها آثار مثبت روحی و روانی در آن گنجانده شده است.

 در مورد فرزندى نیز که در امر نماز کوتاهى مى‏کند:

والدین مى‏توانند بعد از پایان هر نماز خود به گونه‏اى که فرزنداشان مى‏شنود، او را با ذکر نام دعا کنند و از خداوند عزت در دنیا و پاداش اخروى برایش بخواهند. این امر، علاقه فرزند به نماز را بیشتر خواهد کرد؛ زیرا او به هر حال به خودش و نامش اهمیت مى‏دهد و از اینکه در فرصت بعد از نماز یاد و ذکرى از او مى‏شود، خرسند خواهد شد و به نماز اقبال بیشترى نشان خواهد داد یا والدین مى‏توانند، از او درخواست کنند به جهت جوانى و پاکى و همین طور آبرومندى جوان در پیشگاه خدا، در حق ایشان دعاکنند که نمازشان پذیرفته شود و حتى مى‏توانند از جوانشان بخواهند که جلو بایستد و آنها به او اقتدا کنند. اگرچه ممکن است فرزندشان نپذیرد، ولى پیشنهاد والدین، اثر لازم را در روح او ایجاد خواهد کرد.

10) روش گفت وگو با فرزندان:

اگرچه در تربیت الگویى، والدین باید بیشتر بکوشند به طور غیرمستقیم با رفتار خویش، فرزندان خود را به نماز و یادگیرى آن علاقه‏مند کنند، گاهى آنها به سادگى و آسانى حاضر به اصلاح رفتار خویش درباره نماز نیستند. از این رو، والدین باید با دلیل و استدلال قوى بتوانند از راه گفت و گو و بحث کردن به شکلى محرمانه، رفتار او را اصلاح کنند.

بدون تردید همة کودکان بالفطره استعداد پذیرش و انجام تکالیف مذهبی را دارند، اما آنچه که مهم است، چگونگی روش‏های ارائه و عرضة آیین‏الهی است. به عبارت دیگر اگر ما بتوانیم کودکان را به نحو شایسته و مطلوب در معرض مشاهده و یادگیری رفتارها یا تکالیف مذهبی قرار دهیم، مسلماً آنها به طور طبیعی و با احساس و رضایت قلبی، آن رفتارها را خواهند آموخت، چرا که اگر نیکو بنگریم، مذهب عاملی است در جهت تأمین نیازهای فطری انسان و نماز، کامل‏ترین پاسخ به عالی‏ترین نیاز انسان است.

این مطلب را به اشتراک بگذارید :
اشتراک گذاری در کلوب اشتراک گذاری در  فیس بوک اشتراک گذاری در تویتر اشتراک گذاری در افسران

نوع محتوا : مقاله
تعداد کلمات : 1294 کلمه
1396/6/26 ساعت 17:54
کد : 957
دسته : نوجوانان و نماز
لینک مطلب
کلمات کلیدی
عبادت جمعى
اعمال قدرت
اسرار نماز
درباره ما
با توجه به نیازهای روزافزونِ ستاد و فعالان ترویج اقامۀ نماز، به محتوای به‌روز و کاربردی، مربّی مختصص و محصولات جذاب و اثرگذار، ضرورتِ وجود مرکز تخصصی در این حوزه نمایان بود؛ به همین دلیل، «مرکز تخصصی نماز» در سال 1389 در دلِ «ستاد اقامۀ نماز» شکل گرفت؛ به‌ویژه با پی‌گیری‌های قائم‌مقام وقتِ حجت الاسلام و المسلمین قرائتی ...
ارتباط با ما
مدیریت مرکز:02537841860
روابط عمومی:02537740732
آموزش:02537733090
تبلیغ و ارتباطات: 02537740930
پژوهش و مطالعات راهبردی: 02537841861
تولید محصولات: 02537841862
آدرس: قم، خیابان شهدا (صفائیه)، کوچۀ 22 (آمار)، ساختمان ستاد اقامۀ نماز، طبقۀ اول.
پیوند ها
x
پیشخوان
ورود به سیستم
لینک های دسترسی:
کتابخانه دیجیتالدانش پژوهانره‌توشه مبلغانسایت نوجوانآموزش مجازی نمازشبکه مجازی نمازسامانه اعزاممقالات خارجیباشگاه ایده پردازیفراخوان های نماز