■ چرا نماز و قرآن باعث آرامش دلهاست؟

پاسخ: خدا جويي امري است فطري و در ضمير و ذات همه انسان‎ها نهفته است. انسان براي رسيدن به هدف عالي و «رضوان حق»، نيازمند به يك «آرامش آرماني و دروني» است. اين آرامش فقط با ياد و نام خدا بدست مي‎آيد. از اين جهت قرآن شريف با بيان قاعدة كلي و فراگير، مي‎فرمايد: «اَلا بِذكر اللهِ تطمئنُّ القلوبُ»[1] يعني: «آگاه باشيد، تنها با ياد خدا دل‎ها آرامش مي‎يابد.» كاركرد اين آيه بسيار فراگير است و سراسر زندگي يك انسان را فرا مي‎گيرد. از اين جهت بعد از قبول توحيد و ربوبيّت،‌ انسان نيازمند به راز و نياز و نيايش است كه تحت عنوان عبوديّت و بندگي انجام مي‎گيرد و زيباترين نوع بندگي و عبوديّت هم در راستاي «عبادت‎هاي شرعي» صورت مي‎پذيرد كه از متن دين اسلام ناب محمدي(ص) استخراج شده است و باز زيباتر از همة‌ آن‎ها، انجام فرمان‎هاي قرآني و نماز است.
قرآن معجزة‌ علمي رسول اسلام:[2]
اين كتاب داراي صفات و ويژگي‎هاي بسياري است كه توجه به آن بسيار دل‎انگيز و دلنواز است و هستي انسان را بيمه مي‎كند. از جمله صفات و ويژگي‎هاي قرآن از زبان قرآن عبارت است از:
1. قرآن برترين نعمت خداوند است؛
2. قرآن باعث ترقّي روح است؛
3. قرآن كلام حقّ است؛
4. قرآن كتاب هدايت است؛
5. قرآن نور است ؛
6. قرآن صراط مستقيم است؛
7. قرآن حَبْل و ريسمان نجات است ؛
8. قرآن كتاب مبين است ؛
9. قرآن هدايتگر عقل است ؛
10. قرآن شفاي قلبها است ؛
11. قرآن بشير و نذير است ؛
12. قرآن كتاب جهاني است ؛
13. قرآن قيم جامعة‌ بشري است؛
14. قرآن ميزان است ؛
15. قرآن فرقان حق و باطل است؛
16. قرآن برهان و دليل است ؛
17. قرآن كتاب حكيم است ؛
18. قرآن هميشه تازه و جاودان است؛
19. قرآن مصون از هر اشتباه است؛
20. قرآن اُمّ الكتاب است.[3]
مجموعه اين صفات و ويژگي‎ها و ده‎ها صفات و ويژگي‎هاي ديگر در مورد قرآن شريف كه بيان و بررسي همة‌آن‎ها در اين مختصر مقدور نباشد. چنين كتابي پشتوانة‌ معنوي بندگان و هر كه بدان تكيه زند، به آرامش آرماني و دروني دست مي‎يابد.
بنابراين، دقت در مورد هر يك از صفات و ويژگي‎هاي قرآن، زمينه‎ساز آرامش است چون كلامي كه از معجزة علمي برخوردار و كلام حقّ و حقّ محض است، كلام حكيم و حكمت آفرين است، كلام برهاني و منطقي است... به حقّ هر شنونده‎اي را آرامش مي‎دهد و تكيه‎گاه محكمي براي شنونده خواهد بود. به عنوان مثال: اگر فردي در مورد امر بسيار مهمي،‌ خبر دهد، در اين صورت اگر فرد مورد نظر از اعتماد و اطمينان برخوردار باشد و صدق در گفتار داشته باشد، انسان با شنيدن حرف او به آرامش دست پيدا مي‎كند و خيال و خاطرش راحت مي‎شود كه اين پيام هم چنان است كه بيان شد ولي اگر فرد پيام‎رسان از اعتماد و اطمينان برخوردار نباشد و يا شناخته نباشد و صدق در گفتار نداشته باشد، انسان با شنيدن آن خبر، از ناحية چنين فردي آرامش خود را از دست مي‎دهد و خيال و خاطرش ناآرام مي‎شود...
افزون بر اين كه قرآن شريف، همانند نماز كه بحثش خواهد آمد، آرامش آفرين است چون صورت و سيرت خود نماز از متن قرآن شريف برگفته شده است...
از طرفي، يكي از معجزات قرآن شريف، فصاحت و بلاغت آن است و از وزن و آهنگ زيبايي برخوردار است كه در هر فضايي برگزار شود، باعث معنويت و آرامش آن فضا خواهد شد. بسيار از مشركان، از قرائت زيباي پيامبر ـ صلي الله عَليهِ وَ اله و سَلَم ـ و امام معصوم ـ عليه‎السلام ـ لذت مي‎برند و شبانه به صورت مخفيانه از صوت زيباي قرائت و تلاوت قرآن پيامبر ـ صلي الله عَليهِ وَ اله و سَلَم ـ و يا امام معصوم ـ عليه‎السلام ـ استفاده مي‎كردند.
همة‌ اين نكات كه بيان گشت، زمينه ساز آرامش و خود آرامش را به همراه دارند و انسان به آرامي مي‎تواند به اين تكيه‎گاه معنوي كه همان معجزة علمي پيامبر ـ صلي الله عَليهِ وَ اله و سَلَم ـ است خود را بيمه سازد.
نماز زيباترين نوع بندگي و عبوديت: نيايش و بندگي، نياز دروني هر انسان است. قرآن شريف و سنّت، به اين نوع از بندگي كه در قالب و شكل نماز انجام مي‎گيرد بسيار تأكيد كرده‎اند و از جمله واجبات الهي است كه در هيچ زمان و در هيچ شرايطي نبايد ترك شود. چرا؟ چون نماز سرچشمة خشوع و بندگي است و مناجات ويژة‌ نماز‎گزاران با خداست. نماز،‌هم انسان را در برابر مشكلات اخلاقي، حقوقي و منكرات فقهي بيمه مي‎كند و هم مشكلات مادّي زندگي انساني را از آسيب پذيري مصونيّت مي‎بخشد.[4]
قرآن شريف مي‎فرمايد: «و اَقِم الصّلوةَ لِذِكري.[5] يعني «نماز را به ياد من (كه باعث آرامش دل‎هاست) بپا دار.» نماز رابطة قلبي و عملي با خداست[6] به هر تقدير هم در «قرآن شريف و هم در روايات، نماز با بلندترين و زيباترين بيان مورد تعريف و توصيف قرار گرفت كه اشاره به برخي از آن‎ها گويا و نياز است:
1. نماز موهبت الهي است.
2. نماز تشكر از خداست.
3.نماز رحمت الهي است.
4. نماز باعث تقوا و باز دارندة فحشا است.
5. نماز ياد خدا و باعث آرامش دل‎هاست.
6. نماز كارخانة‌ انسان سازي است.
7. نماز سرچشمة خضوع و خشوع است.
8. نماز باعث طهارت و پاكي درون است.
9. نماز معراج مؤمن است.
10. نماز باعث نوراني شدن زندگي[7] است.
11. نماز قرباني هر متّقي است.
12. نماز تربيت‎گر انسان‎هاست.
13. نماز مرز فرهنگ ايمان و كفر[8] است.
14. تداوم نماز، باعث تداوم ايمان است.[9]
ويكتور هوگو مي‎گويد: «لا ينتناهاي پايين (و زميني) را با نيروي تفكر با لايتناهاي بالا (و آسماني) در تماس نهادن،‌ نماز ناميده مي‎شود.[10]» مولانا مي‎گويد:
قطرة دانش كه بخشيدي زپيش متصّل گردان به درياهاي خويش[11]
به هر تقدير، در مورد نماز، صدها جلد كتاب نگاشته گشت كه مطالعه و تحقيق پيرامون آن براي همه لازم و ضروري است.
اين سخن پايان ندارد هين بتاز سوي آن دو يارِ پاكِ پاك باز.[12]
خلاصه و جمع بندي: آيا با اين بيان، قرآن شريف و نماز، اين عشق به بندگي و عبوديّت، نبايد دست آوردي به نام آرامش آرماني را به همراه داشته باشند؟ قرآن، ارتباط معبود با بندة‌ خودش است و نماز همان ارتباط بنده است با معبود خود. هر ارتباطي يادآور ياد و نام خدا باشد، آرامش دل‎ها را به همراه دارد. همان طوري كه با نوشيدن آب، تشنگي برطرف مي‎شود و جسم آرام مي‎گيرد، با استفاده از معاني قرآن و عبوديّت به شكل نماز، جان انسان اشباع مي‎شود و به دنبال آن، فطرت خداجوي او آرام مي‎گيرد. آري!
هيچ گنجي بي و بي دام نيست جز به خلوتگاه حق آرام نيست.[13]
بنابراين چون نماز و قرآن، يادآور ياد و نام زيباي خداوند هستند، لذا آرامش دل‎ها را به همراه دارند.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. رازهاي نماز، تأليف استاد جوادي آملي، ـ قم: نشر اسري اول، 1382.
2. نماز و دانشگاه، مجموعه مقالات يازدهمين اجلاس سراسري نماز،‌ج1.

پي نوشت ها:
[1] . رعد/28.
[2] . بقره/23.
[3] . جوادي آملي، عبدا...، تفسير موضوعي قرآن کريم، قرآن در قرآن، قم، 1 سري، چاپ اول، 1378، ج1، صص 23- 405.
[4] . همان، 1381، ج4، صص 172ـ 186.
[5] . طه/14.
[6] . محمدي اشتهاردي، محمد، نماز از ديدگاه قرآن و عترت،‌ قم، نبوي، چاپ سوّم، 1374، ص 6.
[7] . عزيزي، عباس، تفسير و پيام آيات نماز، قم، نبوغ، چاپ اول، 1375، صص 21 ـ374.
[8] . اعراف/170.
[9] . معارج/22ـ23.
[10] . جعفري، محمد تقي، نيايش امام حسين ـ عليه‎السلام ـ صحراي عرفات، تهران، نشر علامه، چاپ چهارم،‌1382، ص 23.
[11]. مثنوي معنوي، دفتر اول، بيت 1882، ص 114.
[12] . مثنوي معنوي، دفتر اول، بيت 3076، ص 189.
[13] . همان، دفتر دوم، بيت 591، ص 50.

1398/9/11 ساعت 10:30
کد : 778
لینک مطلب

■ تکلیف من که نمی‌توانم طهارت مادی و معنوی کامل را در نماز رعایت کنم چیست؟

این پرسش می‌تواند از دو جنبه مورد نظر باشد؛ طهارت ظاهری و طهارت باطنی و معنوی. الف. از نظر لباس و بدن نمازگزار، دستورات اسلام به دو بخش واجبات و مستحبات تقسیم می‌شود. 1. برخی از شرایط، رعایت آنها در نماز (در صورت امکان) واجب است که باید در نماز انج ...

■ مي خواستم بدانم نماز از لحاظ فرهنگي چه فايده اي مي تواند بر جامعه داشته باشد؟

زنده نگه داشتن و فرهنگ سازي ارزش هاي اسلامي در جامعه و نهادينه كردن آن ارزشها از مهم ترين آثار نماز مي باشد كه در اينجا به تعدادي از آنها اشاره مي نمائيم. الف – نهادينه كردن تعليم و تعلم در جامعه نمازگزار اگر بخواهد نمازش صحيح باشد بايد يک سري آموز ...

■ چرا حتما بايد نماز را به زبان عربي خواند؟ چه اشکالي دارد من با دوست خود به زبان فارسي و يا هر زباني که مي خواهم سخن بگويم؟ آيا در اين صورت تأثيرگذار تر نخواهد بود چون بهتر مي دانيم چه مي گوييم؟

اينكه واجب است تمامي مسلمانان جهان با هر نوع زبان و مليتي كه دارند نماز را به عربي بخوانند دلايل و حكمت هاي متعددي مي تواند داشته باشد، از جمله اينكه: غناى زبان عربى غناى زبان عربى از جهت واژگانى، ساختارى و معنايى - به ويژه در حوزه معارف دينى - ب ...
درباره ما
با توجه به نیازهای روزافزونِ ستاد و فعالان ترویج اقامۀ نماز، به محتوای به‌روز و کاربردی، مربّی مختصص و محصولات جذاب و اثرگذار، ضرورتِ وجود مرکز تخصصی در این حوزه نمایان بود؛ به همین دلیل، «مرکز تخصصی نماز» در سال 1389 در دلِ «ستاد اقامۀ نماز» شکل گرفت؛ به‌ویژه با پی‌گیری‌های قائم‌مقام وقتِ حجت الاسلام و المسلمین قرائتی ...
ارتباط با ما
مدیریت مرکز:02537841860
روابط عمومی:02537740732
آموزش:02537733090
تبلیغ و ارتباطات: 02537740930
پژوهش و مطالعات راهبردی: 02537841861
تولید محصولات: 02537841862
آدرس: قم، خیابان شهدا (صفائیه)، کوچۀ 22 (آمار)، ساختمان ستاد اقامۀ نماز، طبقۀ اول.
پیوند ها
x
پیشخوان
ورود به سیستم
لینک های دسترسی:
کتابخانه دیجیتالدانش پژوهانره‌توشه مبلغانقنوت نوجوانآموزش مجازی نمازشبکه مجازی نمازسامانه اعزاممقالات خارجیباشگاه ایده پردازیفراخوان های نماز