■ بر اساس آموزه‌های عرفانی، آیا زمانی که انسان سر حال نیست، نباید نماز بخواند، حتی اگر قضا شود؟!

پاسخ از طرف محمد دماوندی: آنچه در پرسش مطرح شده است، در مورد مستحبات - آن هم در برخی شرایط – می‌تواند صحت داشته باشد؛ یعنی زمانی که انسان حال خوشی ندارد و نمی‌تواند حداقل ارتباط را با خدا برقرار کند، نباید خود را به مستحباتی چون نمازهای مستحب وادار کند. پیامبر اسلام(ص) در این زمینه می‌فرماید: «یَا عَلِیُّ إِنَّ هَذَا الدِّینَ مَتِینٌ فَأَوْغِلْ فِیهِ بِرِفْقٍ وَ لَا تُبَغِّضْ إِلَى نَفْسِکَ عِبَادَةَ رَبِّکَ إِنَّ الْمُنْبَتَّ یَعْنِی الْمُفْرِطَ لَا ظَهْراً أَبْقَى وَ لَا أَرْضاً قَطَعَ فَاعْمَلْ عَمَلَ مَنْ یَرْجُو أَنْ یَمُوتَ هَرِماً وَ احْذَرْ حَذَرَ مَنْ یَتَخَوَّفُ أَنْ یَمُوتَ غَداً»؛[1]‏ «اى على! این دین استوار و محکم است، پس روش و حرکت دینى تو باید با حوصله و مدارا باشد و عبادت خدا را در نظر خودت مبغوض و ناپسند نکن؛ مانند کسى که افراط و تندروى داشته پشت و کمر مرکب سواری‌اش را زخمى و رنجور کرده و در عین حال مسافتى را هم طى نکرده است. تو مانند کسى عمل کن که امید بقا و عمر زیادى را داشته باشد و ترس و خوف تو مانند کسى باشد که می‌ترسد فردا زنده نمی‌ماند».
«فاعمل عمل من یرجو ان یموت هرما»؛ یعنى در عمل داراى حوصله باش و عجله و شتاب نکن مثل کسى که امید بقا و عمر طولانى را دارد که هیچ عجله ندارد و کارها را با حوصله و بردبارى انجام می‌دهد. و یا به این معناست که فردی که چنین امیدى دارد و می‌خواهد این بدن را تا حدود هشتاد و صد سال نگه دارد، بدن را خیلى به رنج و زحمت نمی‌افکند و با روزه زیاد و شب‌زنده‌دارى و امثال این اعمال، بدن را لاغر و نحیف نمی‌کند. تو هم این طور باش.[2]
2. اما در مورد واجبات نمی‌توان چنین گفت؛ چرا که نمازهای واجب در هیچ حالی از انسان ساقط نمی‌شود. لذا شارع مقدس در حال غرق‌شدن نیز از انسان خواسته که نماز را با اشاره بجا آورد[3] و یا کسانی که در حال جنگ هستند نیز باید نماز خوف را بجا آورند. البته در مواردی، خود شارع اجازه داده که نماز خوانده نشود؛ مانند زنی که هنگام عادت ماهانه(حیض) بر او نماز واجب نیست و نباید بخواند.
با توجه به آنچه گفته شد، هرچند نتوان نمازهای واجب را به جهت خستگی و بی‌حالی در اول وقت خواند، ولی به هر حال واجب است نماز را پیش از خارج شدن وقت، بجا آورد حتی اگر این بی‌حالی و خستگی ادامه داشته باشد. اما در روایات و کتاب‌های فقهی نیامده است که به جهت بی‌حالی و یا خستگی می‌توان نماز را در وقتش نخوانده و بعدها که حالی حاصل شد، قضایش را خواند!

[1]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 2، ص 87، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.
[2]. مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار، ترجمه، موسوی همدانی، ج 67، 68، تهران، کتابخانه مسجد ولى عصر، چاپ اول، 1364ش‏.‏
[3]. ر. ک: کوفی، محمد بن محمد اشعث، الجعفریات (الأشعثیات)، ص 48، تهران، مکتبة نینوی الحدیثة، چاپ اول، بی‌تا؛ شیخ مفید، محمّد بن محمد بن نعمان، المقنعة، ص 215، قم، کنگره جهانی هزاره شیخ مفید، چاپ اول، 1413ق.
1397/12/19 ساعت 12:04
کد : 615
لینک مطلب

■ سلام آیا در پایان نماز وقتی می خواهیم بعد از سلام 3 الله اکبر بگوییم نباید سر خود را تکان دهیم و یا ... لطفاً کامل توضیح دهید. ممنون.

بهتر است که با همان حال نماز تکبیرها را بگویید. یعنی سرتان را از قبله برنگردانید. اما اگر این کار را انجام دادی اشکالی ندارد. چون نماز تمام شده است. ...

■ آيا كسى كه شيطان وجود او را تسخير كرده، نماز او به حساب شيطان و مانند او گذاشته مى‏شود؟

خير، نماز او به حساب خودش نوشته مى‏شود منتها جزء كسانى است كه« خَلَطُوا عَمَلاً صالِحاً وَ آخَرَ سَيِّئاً عَسَى اللَّهُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْهِم» ؛« كار خوب و بد را به هم آميختند؛ اميد مى‏رود كه خداوند توبه آنها را بپذيرد» در توضيح بيشتر بايد بگوئيم ك ...

■ آيا پيامبر (صلى الله عليه وآله) پيش از بعثت و نزول قرآن نماز مى‌خواندند؟ اگر نماز مى‌خواندند نماز ايشان چگونه بود؟

البته پیامبر اکرم همچون پدر و جدّش عبدالمطلب، موحّد و خداپرست بودند و بر اساس صریح آیات قرآن مأمور بودند از آیین حنیفِ حضرت ابراهیم(ع) پیروی کنند و قبل از رسیدن به پیامبری نمازشان مطابق با آن آیین بوده است. علامه طباطبایی در تفسیر سوره عَلق (1) فرمو ...
درباره ما
با توجه به نیازهای روزافزونِ ستاد و فعالان ترویج اقامۀ نماز، به محتوای به‌روز و کاربردی، مربّی مختصص و محصولات جذاب و اثرگذار، ضرورتِ وجود مرکز تخصصی در این حوزه نمایان بود؛ به همین دلیل، «مرکز تخصصی نماز» در سال 1389 در دلِ «ستاد اقامۀ نماز» شکل گرفت؛ به‌ویژه با پی‌گیری‌های قائم‌مقام وقتِ حجت الاسلام و المسلمین قرائتی ...
ارتباط با ما
مدیریت مرکز:02537841860
روابط عمومی:02537740732
آموزش:02537733090
تبلیغ و ارتباطات: 02537740930
پژوهش و مطالعات راهبردی: 02537841861
تولید محصولات: 02537841862
آدرس: قم، خیابان شهدا (صفائیه)، کوچۀ 22 (آمار)، ساختمان ستاد اقامۀ نماز، طبقۀ اول.
پیوند ها
x
پیشخوان
ورود به سیستم
لینک های دسترسی:
کتابخانه دیجیتالدانش پژوهانره‌توشه مبلغانسایت نوجوانآموزش مجازی نمازشبکه مجازی نمازسامانه اعزاممقالات خارجیباشگاه ایده پردازیفراخوان های نماز