ارائه توسط ستاد اقامه نماز
تربیت نمازی کودک ۶ تا ۱۲ سال، با بازی
یکی از دغدغههای مهم والدین دیندار، تربیت فرزندی نمازگزار در سنین نوجوانی و جوانی است. این هدف زمانی محقق میشود که آموزش و تربیت دینی از دوران کودکی و متناسب با ویژگیهای رشدی کودک آغاز گردد. کودکان شش تا دوازده ساله آمادگی بالایی برای یادگیری، شکلگیری روحیات و پذیرش مفاهیم دینی دارند. در این سن میتوان روحیه شکرگزاری، معنویتگرایی، عبادت و مسئولیتپذیری را در آنها تقویت کرد.
در جلسات پیشین بیان شد که آموزش دینی باید از «دروازه علاقهها» وارد شود. کودکان در این سن بیش از آنکه با استدلالهای خشک ارتباط برقرار کنند، با گزارههای دینی ارتباط عاطفی میگیرند. اگر این پیوند عاطفی بهدرستی شکل بگیرد، نشانه آن است که مسیر تربیتی بهدرستی طی میشود. یکی از مؤثرترین ابزارهای ایجاد این علاقه، بازی و تحرک است.
نکتهای بسیار مهم در تربیت دینی آن است که پذیرش نماز در نوجوانی و جوانی، ریشه در «رشد فکری و عقلی» کودک دارد. اگر کودک به رشد فکری مناسب نرسیده باشد، در سنین بالاتر ممکن است دستورات دینی مانند نماز را بیفایده یا حتی مسخره تلقی کند. قرآن کریم در اینباره میفرماید:
« وَإِذَا نَادَیْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ اتَّخَذُوهَا هُزُوًا وَلَعِبًا…»؛ این رفتار نتیجه نداشتن تعقل و رشد فکری است.
یکی از بهترین و طبیعیترین راههای تحقق رشد عقلی، بازی است. در سیره و بیانات اهلبیت علیهمالسلام نیز به بازیهای کودکانه و تحرک بهعنوان زمینهساز رشد فکری در سنین بالاتر توجه ویژه شده است. والدین باید فضای مناسب برای بازیهای مفید فرزندان فراهم کنند. بازی مفید، بازیای است که گروهی باشد، با تحرک و نشاط همراه شود، هدفمند و قانونمند باشد و رقابت سالم در آن وجود داشته باشد. بازیهایی مانند هفتسنگ، لیلی و بازیهای گروهی بومی، نمونههایی از این نوع بازیها هستند.
بازیهای فردی و کمتحرک، بهویژه بازی با گوشی و ابزار دیجیتال، نهتنها رشد فکری ایجاد نمیکند بلکه مانعی جدی در مسیر تربیت دینی است. در مقابل، بازیهای گروهی علاوه بر رشد عقلانی، هوش هیجانی و مهارتهای اجتماعی کودک را نیز تقویت میکنند.
اگر آموزش دینی و نماز در قالب بازی ارائه شود، اثرگذاری آن چند برابر خواهد شد؛ بازی با سجاده، مسابقه وضو گرفتن، بازی در مسیر مسجد و فضای دینی، هم علاقه کودک را حفظ میکند و هم رشد فکری او را رقم میزند. وقتی بازی و دین بهدرستی به هم گره بخورند، کودک در آینده نماز را امری بیفایده ندانسته و با علاقه و آگاهی به آن پایبند خواهد شد. پس بازی را در تربیت دینی جدی بگیریم.
