11. دوستان نمازگزار

نقش دوست در تربیت انسان بر کسی پوشیده نیست. شاید بتوان گفت که مسئله اعتیاد، فقط از راه دوست ناباب ایجاد می‌شود. به قول شاعر:

تو اول بگو با کیان زیستی

که تا من بگویم که تو کیستی؟

به قول شاعری دیگر:

منشین با بدان که صحبت بد

گرچـــــــــــــه پاکی، تو را پلید کند

آفتابی ار چه روشن است، او را

پاره‌ای ابــــــــــــــــــــــــر ناپدید کند[1]

اگر ما خود و فرزندانمان با دوستان نمازخوان رابطه تنگاتنگ داشته باشیم و یكدیگر را مراقبت و حمایت کنیم، به‌گونه‌ای که بچه‌های مذهبی احساس محرومیت از تفریحات سالم نداشته باشند، خواهیم توانست نسل خود را از نظر نماز بیمه نماییم.

مرحوم شهید بهشتی؟رح؟ گاهی تمام دوستان خود، همسر و فرزندانشان را به بعضی از باغ‌ها می‌برد و با آنها گفتگو می‌کرد تا بچه‌های مسجد و دوستان مذهبی و انقلابی احساس نکنند که مذهبی شدن یعنی محروم شدن.

در این زمینه قرآن کریم، یکی از صحنه‌های گفتگوی بهشتیان با جهنمیان را این چنین بیان می‌کند: بهشتیان از دوزخیان می‌پرسند: چه باعث شد که شما جهنمی شدید؟ «مَا سَلَكَكمُ‏ْ فىِ سَقَر»؛[2]

آنان در پاسخ چهار عامل را بیان می‌کنند:

ـ‌ رها کردن نماز: «لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّین»؛

ـ‌ بی اعتنایی به فقرا: «وَ لَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِین‏»؛

ـ‌ دوستی با نااهلان: «وَ كُنَّا نخَُوضُ مَعَ الخَْائضِین»؛

ـ‌ تکذیب قیامت: «وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِیَوْمِ الدِّین».

و در جایی دیگر می‌فرماید: افرادی که دوست نااهل بگیرند، در قیامت نه نوک یک انگشت و تمام یک انگشت و نه انگشتان یک دست، بلکه انگشتان دو دست خود را گاز می‌گیرند: «یَوْمَ یَعَضُّ الظَّالِمُ عَلى‏ یَدَیْه‏»؛[3] و می‌گویند: ای کاش با فلانی رفیق نمی‌شدیم: «یا وَیْلَتى‏ لَیْتَنی‏ لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلیلاً».[4]

### خاطره‌‌ای از حضرت امام؟رح؟

در خاطرات امام خمینی؟رح؟ می‌خوانیم كه هرگاه دوستان، پیشنهاد خارج شدن به منطقه‌ای برای تفریح را مطرح می‌کردند، می‌فرمود: به دو شرط.یکم. نماز اول وقت فراموش نشود. دوم.هیچ‌کس حق غیبت ندارد.

دوست بد ممکن است در یک لحظه اثر نگذارد، ولی مثل دود می‌ماند که اگر در اتاقی ماند، اتاق را کم‌کم سیاه می‌کند. شاعر می‌گوید:

تا توانــــــــی می‌گریز از یار بد

یار بد بدتر بــــــــــــــــود از مار بد

مار بد تنها تو را بر جان زند

یار بد بر دین و بر ایمان زند[5]

دربارۀ اثرگذاری دوست، به یک خاطرۀ مهم دیگر توجه نمایید:

یک بار ما از نوجوانان درخواست کردیم که شیرین‌ترین نمازی که در عمرتان خواندید را برای ما بنویسید. نامه‌های فراوانی به‌دست ما رسید که بعضی از آنها واقعاً فیلمنامه بود. در اینجا یکی از آن نامه‌ها را برای شما نقل می‌کنم تا ببینید چگونه انسان‌ها از یکدیگر اثرپذیرند.

### خاطرۀ دختر 11ساله

متن زیر، نامۀ دختری است که خاطرۀ خود را برای ستاد اقامۀ نماز ارسال کرد:

«ستاد اقامۀ نماز، سلام!

شیرین‌ترین نمازی که خواند‌ه‌ام این بود:

در سفری همراه با والدین در اتوبوس نشسته بودم و به زمین و آسمان نگاه می‌کردم. خورشید را دیدم که کم‌کم غروب می‌کند. یادم آمد نماز ظهر نخواندم. به پدرم گفتم: از راننده درخواست کن تا توقف کند تا من نمازم را بخوانم. پدرم گفت: راننده به خاطر نماز یک دختربچه توقف نمی‌کند و اگر هم توقف کند، ممکن است بعضی از مسافران ناراحت شوند.

گفتم: خودم به راننده می‌گویم. پدر گفت: گوش نمی‌دهد. گفتم: به راننده پول بدهیم تا دقایقی توقف کند. پدر گفت: با پول توقف نمی‌کند. پدر که اصرارم را دید، با تندی گفت: ای کاش نمازت را می‌خواندی و مزاحم مردم نمی‌شدی؛ حالا سر جایت بنشین و بعداً نمازت را قضا کن.

به پدرم گفتم: خواهش می‌کنم امروز به من اجازه بدهید که خودم تصمیم بگیرم و در کار من دخالت نکنید. پدرم سکوت کرد.

زیپ ساک پدر را باز کردم و بطری آبی که در آن بود را بیرون آوردم و سطلی را هم که زیر صندلی آویزان بود، از صندلی جدا کردم. تصمیم گرفتم با همان آب و در همان سطل در وسط ماشین وضو بگیرم و نشسته، روی صندلی نمازم را بخوانم.

همین که مشغول وضو بودم، شاگرد راننده پرسید: چه کار می‌کنی؟ ماجرا را توضیح دادم و او هم همه چیز را به راننده گفت. راننده که از آینۀ ماشین وضو گرفتن مرا می‌دید، خوشش آمد؛ (خدا وعده داده است که هر کس برای خدا حرکتی کند، مهر و محبتش در دلها می‌نشیند: «إِنَّ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا»)[6]

راننده گفت: دخترم! من به احترام نماز شما دقایقی توقف می‌کنم. با خوشحالی از او تشکر کردم و از ماشین پیاده شدم و مشغول نماز شدم. تمام مسافران اتوبوس از کار من تعجب کرده و به یکدیگر نگاه کردند و برخی به همدیگر گفتند: ما هم نماز نخواندیم. آفرین بر این دختر و اراده و عزم او. همین دختر روز قیامت برای ما حجت است.

نمازم که تمام شد، دیدم هفده نفر از مسافران به نماز ایستادند. این شیرین‌ترین نماز من بود که در بیابان توانستم نماز و یاد خدا را زنده کنم».

آری! گاهی یک دوست، همسفر، فروشنده، مشتری و هم‌شاگردی، با یک رفتار می‌تواند در فرد یا افرادی اثر بگذارد.

[1]. سنایی.

[2]. مدثر: 42- 46.

[3]. فرقان: 27.

[4]. فرقان: 28.

[5]. مولوی.

[6]. مریم: 96.