5. ساده‌کردن امور

اصل دیگر در دعوت به‌کار خیر، ساده کردن کارهای خیر است. برای مثال، اگر افطاری‌ها ساده باشد، همان‌گونه که پیامبر(ص) فرمود: «حتی با دانه‌ای خرما»،[1] که در مکه و مدینه با نان و خرما و پسته، آن جمعیت بسیار بر سر سفره افطاری می‌نشینند و در دعوت، هیچ گزینشی صورت نمی‌گیرد. هیچ‌کس دیگری را نمی‌شناسد و از یکدیگر توقع جبران ندارد؛ چنین افطاری برای همه آسان است و کسی از تکرار آن خسته نمی‌شود.

متأسفانه در برخی افطاری‌ها آنقدر تنوع در غذا، شیرینی، میوه، کارت‌های دعوت، کرایه سالن‌ها و رفت و آمدهای پردردسر وجود دارد که گاهی یک افطاری دادن، به‌صورت یک پروژۀ عظیم در می‌آید.

در دعوت به نماز نیز باید برنامه‌ها را ساده بگیریم تا همه در آن شرکت کنند. نتیجۀ ساخت مساجد با هزینۀ فراوان این می‌شود که بسیاری از مناطق، مسجد ساده هم ندارند.

راستی؛ ساده‌تر از کعبه خانه‌ای سراغ دارید؟!

نباید به نماز چیزهایی اضافه كرد که کار را سخت می‌کند. اسلام هفده رکعت نماز را در یک لحظه واجب نکرده؛ بلکه آنها را در چند نوبت تقسیم و توزیع کرده است. نمازهای نافله را به ایستادن و رو به قبله بودن مشروط نکرده؛ یعنی انسان می‌تواند در حال راه رفتن هم حمد و سوره را بخواند و با اشاره، رکوع و سجود را انجام دهد.

اسلام در کنار کارهای سنگین، كارهای مشابهی را قرار داده تا راه برای همه باز باشد. برای مثال، به کسانی که به نماز جمعه می‌روند، پاداش حج[2] و به کسانی که زیارت حضرت عبدالعظیم(رح) می‌روند، پاداش زیارت کربلا می‌دهند.[3]

برای بسیاری از کارهای پرحجم، برنامه‌هایی قرار داده که افراد ضعیف هم محروم نمانند. در دعا می‌خوانیم: «وَ سَوَّى التَّوْفِیقَ بَیْنَ الضَّعِیفِ وَ الشَّرِیف‏».[4]

حتی در روایات هست که اگر کسی نیت صادق و خالصی نسبت به انجام کار خیر داشته باشد و به هر دلیل توانایی انجام آن را نداشته باشد، خداوند پاداش انجام آن کار خیر را به او می‌دهد: «نِیَّةُ الْمُؤْمِنِ خَیْرٌ مِنْ عَمَلِهِ ... وَ كُلُّ عَامِلٍ یَعْمَلُ عَلَى نِیَّتِه‏».[5]

[1]. وَ لَوْ بِشِقِ‏ تَمْرَة (فضائل الأشهر الثلاثة؛ ص78).

[2]. الدعوات (للراوندي)؛ سلوة الحزين ؛ النص ؛ ص37.

[3]. بحار الأنوار؛ ج‏99 ؛ ص268.

[4]. زاد المعاد ـ مفتاح الجنان، ص423.

[5]. الكافی، ج‏2، ص84.